دل‌شان خواست ، همان را مىگويند ، فكر اين عده خيلى ضعيف است ، از طرف ديگر عده‌اى هستند كه خيلى رشد فكرى پيدا كرده‌اند ، زود مطالب را مىفهمند و به‌صورت درست آن را تجزيه و تحليل مىكنند . مشكلات نافهمى مشكل عمده اين است كه اكثر مردم در خانه‌هاى خود كتاب ندارند ، از مطالعه محروم‌اند ، نوجوانان بدون آگاهى كافى ، ساده بزرگ مىشوند ، اگر انسان مطالعه داشته باشد ، راجع به مسائل درست تحقيق كند و نتايج تحقيقات خود را به ديگران منتقل كند ، فكرش بالا مىرود ، حالا ما و شما از خود سؤال كنيم كه تاكنون چند كتاب را مطالعه كرده‌ايم ؟ اين سؤال براى مردم نيز مطرح مىشود ؛ اگر كسى برود در ميان مردم ، يكى يكى از آنان سؤال كند كه تاكنون چند كتاب را مطالعه كرده‌اى ؟ گمان نكنم كه از ده نفر يك نفر پيدا شود كه بگويد : تاكنون من بيست كتاب را مطالعه كرده‌ام ! حساب محصلين خوب و متخصصين علوم جدا ، ما كارى به آنان نداريم ، سؤال ما متوجه عموم مردم مىشود ، شايد كمتر كسى در كابل و يا در ولايات كشور پيدا شود كه بگويد : من ماهانه دو كتاب را به صورت درست مطالعه مىكنم . حتى متخصّصين ما هم بعد از فراغت از درجه تحصيلى خود به مطالعه توجه ندارند ، اگر شما برويد از داكتر متخصص در همين شهر خراب شده كابل سؤال كنيد كه شما ماهانه چند كتاب كه مربوط به موضوعات طبى مورد تخصص شما باشد ، مطالعه مىكنيد ؟ چه مقدار تاكنون به معلومات خود افزوده‌ايد ؟ ! جواب اكثرشان منفى است ، فرهنگ مطالعه در اين كشور وجود ندارد ، وقتىكه متخصص ما مطالعه نداشته باشد ، از مردم عوام چگونه اين توقع را داشته باشيم ؟ !